ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္သို႔သာ မ်က္ႏွာမူေနတယ္ဆိုတဲ့ ထူးဆန္းလွေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ျမဘုရား အေၾကာင္း

ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ကို အလည္ေရာက္ခဲ့ၿပီဆိုရင္ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာမ်ားကေတာ့ ျမဘုရားကို ပထမဆုံးဦးတိုက္ ရွိခိုးေလ့ ရွိပါ တယ္။မနက္ပိုင္း (၈)နာရီခြဲမွ ညေနပိုင္း(၃)နာရီအထိ ဖြင့္ပါတယ္။

ဘုရားဖူးသြားမည့္ ဧည့္သည္မ်ားအေနျဖင့္ ေဘာင္းဘီအတို၊ အၾကပ္မ်ား၊ စကတ္အတိုမ်ား၊ လည္ဟိုက္အက်ႌ၊T-shirt ဝတ္ဆင္ျခင္း မျပဳရပါဘူး။

အကယ္၍ ဝတ္သြားမိခဲ့ပါက အဝင္ဝတြင္ အဝတ္လဲခန္းႏွင့္ အဝတ္ငွားရမ္းေသာ ေနရာမ်ားတြင္ က်သင့္ေငြေပးေဆာင္၍ ငွား ဝတ္ႏိုင္ ပါတယ္။

ဘုရားဝင္းျပင္ပတြင္လည္းစပန႔္သားေဘာင္းဘီမ်ားအရွည္မ်ားကိုလည္းေရာင္းခ်ေပးေနသည့္အတြက္ ဧည့္သည္မ်ားအေနျဖင့္ အဆင္ ေျပစြာ ဝယ္ယူဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါတယ္ ။

ဒီျမဘုရားဟာ အေနာ္ရထာ ဘုရင္ကို သီဟိုဠ္ ဘုရင္ကလက္ေဆာင္ ဆက္သ ထားၿပီး ပုဂံကို အပို႔ လမ္းမွာမုန္တိုင္း မိၿပီး ထိုင္းကမ္းေျခ မွာ သေဘၤာ ဆိုက္ေတာ့ပို႔ခိုင္းသူမ်ားက ေၾကာက္ၿပီး ဆက္မပို႔ ရဲေတာ့လို႔ကုန္းလမ္း ကေန လာအို ႏိုင္ငံကို ေရာက္သြားခဲ့ၿပီးလာအို ဘုရင္ က တျမတ္တႏိုး ကိုးကြယ္ ထားတဲ့ဆင္းတုေတာ္ပါ။

ဒီအေၾကာင္းကို သီဟိုဠ္ ဘုရင္က သိေတာ့ အေနာ္ရထာဘုရင္ထံ အေၾကာင္းၾကား လာပါ တယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ လုံးကဘုရင္ ေတြနဲ႔ မိတ္မပ်က္ ခ်င္တဲ့ အေနာ္ ရထာ ဘုရင္ကသီဟိုဠ္ ဘုရင္ကိုပါ ဖိတ္ေခၚ ၿပီး ျမဘုရားကို လာအို ဘုရင္ထံေရစက္ခ် လႉဒါန္း ခဲ့ ပါတယ္။

အေနာ္ရထာ ဘုရင္ ဆီက မ်က္ႏွာသာ ရလိုမႈ ကိုသာအဓိက ထားတဲ့ သီဟိုဠ္ ဘုရင္ ဟာ ခုလို အေနာ္ရထာဘုရင္နဲ႔ အတူ အလႉရွင္ အျဖစ္ ေရစက္ ခ်ခြင့္ ရတဲ့ အတြက္ေက်နပ္ သလို စစ္တိုက္ၿပီး ျဖစ္ေစ၊ သံတမန္ လႊတ္ၿပီးျဖစ္ေစျပန္ယူရင္……

အဲဒီ ေခတ္က အင္အားႀကီးတဲ့ အေနာ္ရထာဘုရင္ကို ျမဘုရား ျပန္ေပးရမွာ ေသခ်ာ ေနေပမယ့္ျပည္ သူေတြရဲ႕ သဒၶါတရား ကို ခုလို အသိအမွတ္ျပဳေလးစားစြာ ေရစက္ခ် လႉေပးတဲ့ အတြက္ လာအို ဘု ရင္ကလဲ အေနာ္ ရထာ မင္းျမတ္ကို ပိုၾကည္ညိဳ ေလးစားခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းက ဆိုပါတယ္။

ဒီလို သမိုင္း ေၾကာင္း ႀကီးတဲ့ ျမဘုရား ကိုမွ ထိုင္းကလာအို ႏိုင္ငံကေန တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ ယူခဲ့ ပါတယ္။ထိုင္းဟာ လာအို ႏိုင္ငံ ကို တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ ၿပီးလာအို ႏိုင္ငံရဲ႕ ေရွးေဟာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္ လြမ္ပရာဘမ္ကျမ ဘုရားကို ထိုင္းႏိုင္ငံကို ပင့္ ေဆာင္ လာပါတယ္။

ျမဘုရားသည္ ဆူကိုထိုင္း ေခတ္ AD- 1438 ကပင္ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနခဲ့သည္။ ထိုင္းရာမ ဘုရင္ ၁(1782-1809) သည္။ AD- 1782 တြင္ လာအိုႏိုင္ငံဗီယင္တိန္းၿမိဳ႕မွ ရရွိေသာ ျမဘုရားကို သူ၏ နန္းေတာ္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာ္အတြင္း တစ္ပါတည္း တည္ေဆာက္ ခဲ့ေလသည္၊ ျမဘုရားသည္ တကယ္ေတာ့မူႀကီးမားေသာ ေက်ာက္စိမ္းတုံးမွ ထုလုပ္ထားျခင္းျဖစ္ေလသည္။

ရာဇဝင္သမိုင္းမွတ္တမ္းထဲတြင္မူ AD- 1434 ေလာက္က ထိုင္းႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ယခု ခ်င္း႐ိုင္ခ႐ိုင္ (Chiangrai) တြင္ ဗုဒၶဆင္း တုေတာ္ ကို အဂၤေတမ်ားဖုံးအုပ္လ်က္ေတြ႕ရွိခဲ့ရေလသည္။ ဆင္းတုေတာ္ ကို ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္တစ္ပါး၏ ေက်ာင္းထံသို႔ ပင့္ေဆာင္ သြား ခဲ့သည္။

တစ္ေန႔ေသာ အခါ ဆင္းတုေတာ္၏ ႏွာေခါင္းေတာ္ေနရာမွ အဂၤေတမ်ားသည္ အဖတ္လိုက္ အ လိပ္ လိပ္ ကြာက်ၿပီး အတြင္းမွာ ေရာင္ျခည္စိမ္းမ်ား ပ်ံ႕လြင့္ေနသည္ကိုဆရာေတာ္က ေတြ႕ရွိ လိုက္ ရ ေလသည္။

ဆရာေတာ္က အဂၤေတမ်ားအားလုံးကို ဆင္းတုေတာ္မွ ဖယ္ရွားလိုက္ေသာအခါ ျမ ဘုရား ဆင္း တုေတာ္ကို ဖူးျမင္ လိုက္ ရ ေတာ့ သည္။

ထိုသတင္းကိုၾကားၾကေသာအခါ လူအမ်ားသည္ျမဘုရားကိုဖူးၾကဖို႔ စု႐ုံးလာၾကေတာ့သည္။ ထို အခ်ိန္ ကခ်င္း႐ိုင္နယ္သည္ ခ်င္းမိုင္ (Chiangmai) ဘုရင္ ၏ လက္ေအာက္တြင္ရွိေနသည္။ ထို႔ ေနာက္ ဘုရင္ ဆမ္ဖန္ကင္န္က ျမဘုရားကို ခ်င္းမိုင္သု႔ိပင့္ေဆာင္ရန္ ဆင္ေတာ္ ကို လႊတ္ လိုက္ေလသည္။

သို႔ေသာ္ အႀကိမ္တိုင္းတြင္ ဆင္ေတာက လမ္းဆုံေရာက္ေသာအခါ၌ လမ္းပန္း (Lampang ) ၿမိဳ႕ တြင္း သို႔ ေျပးေျပး ဝင္ေရာက္ သြား ခဲ့ေလ သည္။ ဆင္ေတာ္ကသုံးႀကိမ္တိုင္တိုင္ လမ္းပန္း ၿမိဳ႕တြင္း သို႔ ေျပး ဝင္ ပုံ ကိုေထာက္ရႈၿပီး ဘုရင္က ျမဘုရားသည္ လမ္း ပန္း ၿမိဳ႕၌  စံပယ္ေတာ္မူလိုသည္ဟု အ ေတြး ရၿပီးေနာက္ဆင္းတုေတာ္ကို ႏွစ္ေပါင္း ၃၂ ႏွစ္တိုင္တိုင္ တန္ခိုးထက္ေသာ ခ်င္း မိုင္ ဘုရင္ တိေလာ က Tiloka စိုး စံေသာ AD- 1468 အထိ လမ္းပန္းၿမိဳ႕တြင္ စံပယ္ထားခဲ့ေလသည္။

AD- 1551 တြင္ ခ်င္းမိုင္ဘုရင္သည္ သားေတာ္မက်န္ရစ္ ဘဲနတ္႐ြာစံေလေတာ္ သမီး ေတာ္ တစ္ ပါး က လာအိုဘုရင္ႏွင့္ စုလ်ားရစ္ ပတ္ေလ သည္။ သမီးေတာ္ ခ်ိဳင္း ခ်က္ သChaichettha မင္း သား ဖြား ျမင္ေတာ္ မူ သည္။ ခ်င္းမိုင္ဝန္ႀကီးမ်ားက ၁၅ ႏွစ္အ႐ြယ္ မင္းသား ကို ထီးနန္း အပ္ ေသာ အ ခါ လက္ ခံ ခဲ့ ေလ သည္။

သို႔ေသာ္ျငားလည္း သူ၏ခမည္းေတာ္ လာအိုဘုရင္နတ္႐ြာစံေသာအခါ မင္းသားသည္ သူ၏ တိုင္း ျပည္ သို႔ ျပန္ခ်င္ေနခဲ့ေတာ့သည္။ ထို ႔ေၾကာင့္ AD- 1552 တြင္မင္းသားသည္ လာအို ႏိုင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္ေသာ LuangPrabang လူအမ္ပရာဘန္သို႔ ျမဘုရားကို ပင့္ေဆာင္ သြား ခဲ့ေလသည္။

ခ်င္းမိုင္ဝန္ႀကီးမ်ားကို သူျပန္လာပါမည္ဟု ကတိျပဳခဲ့ေလသည္။ သူဘယ္ေတာ့မွ မ ျပန္ ခဲ့ သ လို ျမ ဘုရား သည္ လည္း လူအမ္ ပရာ ဘန္တြင္ ၁၂ ႏွစ္တိုင္တိုင္း စံပယ္ေနခဲ့ရေလသည္။

AD- 1564 တြင္ ဘုရင္ခ်ိဳင္းခ်က္သသည္လာေရာက္တိုက္ခိုက္ေသာ ျမန္မာဘုရင္ ဘုရင္ေနာင္ကို ဆက္ လက္ မခုခံႏိုင္ေတာ့သျဖင့္ သူ၏ၿမိဳ႕ေတာ္ကိုဗီရန္တိန္ Vientiane သို႔ ေျပာင္း ေ႐ႊ႕ စိုး စံခဲ့ ရ ေတာ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမဘုရားသည္ ဗီရန္တိန္းတြင္ ႏွစ္ေပါင္း၂၁၄ ႏွစ္တိုင္ေအာင္ စံပယ္ ေနခဲ့ ရ ေတာ့၏ ။

ထို႔ေၾကာင့္ ေလာႏိုင္ငံတြင္ ၂၂၆ ႏွစ္တိုင္ေအာင္ AD- 1778 တြင္ ဘန္ေကာက္၏ ရာမဘုရင္ ၁ Chao Phraya chakri သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တစ္ဦး အျဖစ္ ဗီရန္တိန္းကို သိမ္း ပိုက္ လိုက္ ၿပီး ေနာက္ ျမ ဘု ရား ကို ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္သို႔ ပင့္ေဆာင္လာခဲ့ေလသည္။

ဘန္ေကာက္ကိုလည္း ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ တည္ေဆာက္လိုက္ၿပီး ျမဘုရားကိုလည္း နန္းေတာ္အတြင္း ထည့္သြင္း စံပယ္ေတာ္ မူေစေလ သည္။

ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ျမဘုရားသည္ထိုင္းႏိုင္ငံကို ကာကြယ္ ေစာင့္ ေရွာက္ ေပးေသာ အေဆာင္တန္ခိုးႀကီး ဘုရားအျဖစ္ ေက်ာ္ခဲ့ေလသည္။

ဆင္းတုေတာ္ကို သြန္ဘူရီမွ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ နန္းေတာ္ဘုရားေက်ာင္းသို႔ AD- 1784 March 22 တြင္ပင့္ေဆာင္ခဲ့ၾကေလသည္။ ရာမဘုရင္ ၁ ကျမဆင္းတုေတာ္ကို တစ္ႏွစ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ ေႏြႏွင့္ မိုးတြင္ သကၤန္းကပ္ေလသည္။ ရာမဘုရင္ ၃ က (1824 – 1851)တြင္မူ တစ္ ႀကိမ္ ထပ္ တိုး ၍ ေဆာင္း သကၤန္း ပါ ကပ္ လႉ ေလသည္။

ျမဆင္းတုေတာ္ သကၤန္းကပ္ပြဲေတာ္ကိုႏွစ္စဥ္ သုံးႀကိမ္တိုင္တိုင္ က်င္းပခဲ့ေလသည္။ ျမ ဆင္း တု ေတာ္ ၏ ရင္ေတာ္သည္ ၄၈.၃ စီတီမီတာ ရွိသည္။ ဉာဏ္ေတာ္သည္ ၆၆ စီတီမီတာ ရွိသည္။ ဆင္း တု ေတာ္ သည္ ထိုင္ကိုယ္ေတာ္ျဖစ္ၿပီး ညာေျခေတာ္သည္ ဘယ္ေျခေတာ္အေပၚ တင္ ထား ေလ သည္။

ဆင္းတုေတာ္၏ ကိုယ္ေန ဟန္ပန္တရားထိုင္ေနပုံမွာ ေတာင္ပိုင္း အိႏၵိယႏွင့္ သီရိလကၤာ ဟန္ႏွင့္ ဆင္တူေနေလသည္။ ျမဘုရားကို ထိုင္းေတြက ဝပ္ဖကေရာက္Wat Phra Kaew ဟုေခၚသည္။ ဝပ္ ဆို သည္ မွာ ဘုရား၊ကေရာက္က ေက်ာက္စိမ္းျဖစ္သည္။

ျမဘုရား၏ ထူးျခားခ်က္ တစ္ခုမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းသို႔သာ မ်က္ႏွာလွည့္ေနျခင္း ျဖစ္သည္ ။

Credit-(သိမွတ္ဖြယ္ရာ_ဗဟုသုတ႐ြာ)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *